Paardentramremise met stallen

Amstelveenseweg 134 - Eerste Schinkelstraat 16 - Schinkelhavenstraat 27, Amsterdam

Het ontwerp van de paarden­tram­remise met stallen "Schinkelhaven" is van architect Abraham Salm, en dateert van 1884. De opdracht­gever was de Amsterdamse Omnibus Maatschappij en het werd gebouwd in 1884 (en 1885?) door aannemer A. van Zelst.
Het T-vormige complex rond een binnenplaats, gebouwd aan de toenmalige stadsrand bij de uitgang van het Vondelpark is van cultuur­historisch belang voor de architectuur- en vervoers­geschiedenis. Het bestaat uit twee onder­delen met drie verschillende gevels:
1. Tramremise met gevel aan Amstelveenseweg 134.
2. Stallen met daarboven aan de kant van Schinkel­haven­straat 27 de woning van de stalbaas en keuken en aan de kant van de Eerste Schinkel­straat 16 de hoefsmederij.
(overigens: enkele meters links van de hoefsmederij stond vanaf 1902 tot na 1928 de grootste cocaïnefabriek ter wereld)

oude foto's - bouwtekeningen

Het complex is tegenwoording in gebruik door de Binnenpret.

Façade Amstelveenseweg

De gevel is een mooi voorbeeld van de russische nationale stijl. De Tramremise is qua stijlkeuze en kleurigheid wellicht Abraham Salm's meest gewaagde werkstuk, en een van de ijkpunten binnen zijn œuvre. Een ingekleurde lithografische afdruk van de ontwerptekening (in spiegelbeeld dus) werd in 1900 naar de wereldtentoonstelling in Parijs gezonden.
Kunsthistoricus Arjen Looyenga ontdekte, dat de gevel geïnspireerd lijkt op een tekening van de russische schilder en architect Viktor Hartmann: een ontwerp voor een klok in de vorm van de hut van Baba Yaga. Baba Yaga is een heks uit een russisch sprookje, die woonde in een hut op kippenpoten. De tekening hing op de tentoonstelling waarop Hartmann's vriend, de componist Modest Moessorgski zijn "Schilderijen van een tentoon­stel­ling" baseerde, waarvan " De hut op kip­pen­po­ten, Baba Yaga" een deel is.

Via Triumphalis aan de zuidkant van het Vondelpark

De Amstelveenseweg en haar directe omgeving was in de laatste drie decennia van de negentiende eeuw een showcase van plezier- en vermaaks­architectuur. Blijkbaar geëntameerd door de nabijheid van het Vondelpark, werden hier bebouwingen geplaatst die een toonbeeld waren van speelse vormentaal, en kleine of grotere experimenten presen­teerden op het gebied van stijl en materiaal­gebruik, bijvoorbeeld het (in de jaren-50 afgebroken) Broeker Huis uit de jaren 1880; de (gesloopte) uit­span­ningen in 'chalet'-stijl; en het (in 1998 gesloopte) Boomschors­huisje uit 1886. Deze architectuur herinnert, hoewel ze functioneel is, aan de zogenaamde folly.